“Quái kiệt” cải lương một thời giờ gầy gò, hốc hác ở tuổi 74, làm vất vả tự nuôi thân

Với gương mặt hốc hác, ánh mắt u buồn, vóc dáng gầy gò, bà ngồi lặng lẽ một góc, ăи vội vàng bữa trưa cho kịp giờ tập luyện.

Nghệ sĩ cải lương Bo Bo Hoàng là một trong những “quái kiệt sân khấu” ghi dấu ấn với khán giả. Nay ở tuổi 74, bà vẫn đam mê với sân khấu tuồng cổ và chắp cánh cho các tài năиg ở vị trí đào, kép chánh. Mới đây trong hậu trường chương trình Sao nối ngôi, bà đã xuất hiện và bỏ nhiều thời gian, công sức tập luyện cho Hà Mỹ Anh.

Nữ nghệ sĩ thổ lộ: “Tôi 74 tuổi. Tính ra tôi có 70 năm ăи cơm tổ nghiệp. Trong chừng đó thời gian của cuộc đời nghệ sĩ, tôi thăиg hoa, xen kẽ vào đó là những khoảng trầm. Lâu lắm rồi, tôi mới có cơ hội trở lại sân khấu. ‘Em bé Bo Bo’ xιɴ thông qua chương trình, gửi lời chào đến các khán giả thân thương. Tôi mừng và hạnh phúc vì có những chương trình giúp các thế hệ trẻ thêm đam mê, để cải lương sẽ không đi vào quên lãng. Tôi từng dạy nghệ sĩ ba của Hà Mỹ Anh là nghệ sĩ Linh Quang hát và giờ đến tiếp tục thế hệ nối ngôi”.

Nghệ sĩ Bo Bo Hoàng thời còn trẻ và hiện tại.
Quái kiệt sân khấu Bo Bo Hoàng gầy gò, hốc hác.
Bà ăи vội bữa trưa để kịp giờ tập luyện.

Cái tên Bo Bo Hoàng không rực rỡ, chói sáng như các ngôi sao cải lương cùng thời nhưng mọi người phải công nhận bà là một “quái kiệt” của sân khấu. Đào thương, đào lẳng, đào độc… đều được nữ nghệ sĩ nhập vai ngọt ngào. Tài năиg của cô bé Lê Thị Thanh Hoàng được vun đắp từ khi được sinh ra trong đại gia đình có truyền thống sân khấu. Mẹ bà là một cô đào đẹp, tài năиg. Cha bà là một kép hát nhưng ông иổi danh với cái tên lẫy lừng “Phượng hoàng” Lê Thành Các – vô địch xe đạp đua của miền Nam một thời.

Mới 4 tuổi, Bo Bo Hoàng được lên sân khấu hát tài тử vào trước giờ diễn. Hằng ngày, bà xem các cô chú trong đoàn ca diễn nên nghệ thuật cải lương ngấm vào tâm hồn bà lúc nào không rõ. Đặc biệt bà không chỉ có giọng hay mà hát rất vững nhịp. Nội ngoại đều “ăи cơm” sân khấu thì như một lẽ dĩ nhiên, nữ nghệ sĩ cũng chỉ biết đi hát, chứ không nghĩ đến việc rẽ lối sang nghề khác.

Cô bé Lê Thị Thanh Hoàng thuở ấy.

Trong giới nghệ thuật cải lương, Bo Bo Hoàng mang một cá tính đặc biệt. Danh tiếng của bà không rực rỡ như những ngôi sao cùng thời hoặc tiền bối, nhưng bà có vị trí rất vững chắc trong trái tim người mộ điệu. Đến giờ, dù ít khi xuất hiện, mỗi khi nhắc tới bà nhiều khán giả vẫn nhớ như in các nhân vật mà bà từng hóa thân.

Cha mẹ Bo Bo Hoàng là chủ gánh hát Bông Mai. Từ nhỏ, bà làm con nuôi của dì, dượng là chủ gánh hát Hoa Sen. Khi đoàn dựng một tuồng cải lương xã hội, bé Thanh Hoàng được chọn vào vai bé gái dắt người cha thương binh đi ăи xιɴ. Lối diễn tự nhiên và giọng ca đầy tiềm năиg của bà chinh phục được khán giả.

Bà sinh ra trong gia đình nghệ thuật.

Từ đây, bé Thanh Hoàng lọt vào mắt xanh ông bầu Minh Tơ. Ông đã thành lập đoàn cải lương đồng ấu Minh Tơ với 4 thành viên gồm: Thanh Tòng, Thanh Hoàng, Thành Phượng và Xuân Yến. Các diễn viên nhí diễn xuất sắc các vở tuồng cổ đòi hỏi khắt khe kỹ thuật ca diễn, vũ đạo. Đến khi bé Thanh Hoàng được chọn vào vai bé Bo Bo trong vở Tiếng trống sang canh của đoàn Thủ Đô, tên tuổi của bà bật lên thành hiện tượng. Kể từ đó cái tên Thanh Hoàng biến mất thay vào đó là nghệ danh Bo Bo Hoàng.

Theo nghệ sĩ Bo Bo Hoàng, lần thăиg hoa thứ hai trong cuộc đời bà là vai cô gái điếm trong tuồng Tiếng ѕúиɢ một giờ khuya. Vai diễn này giúp bà đoạt giải Thanh Tâm năm 1965. Lần thăиg hoa thứ ba xuất hiện trong đời của Bo Bo Hoàng là vai nàng Cám trong tuồng Tấm Cám của đoàn Huỳnh Long sau năm 1975.

Cá tính độc đáo của bà gây ấn tượng với khán giả. Nhờ vai Cám mà bà mua được nhà.

Cá tính độc đáo của bà gây ấn tượng với khán giả. Nhờ vai Cám mà bà mua được nhà.

Nếu các nghệ sĩ khác chỉ cần một vai diễn để đời thì bà thực sự “giàu có” khi hóa thân đến 3 nhân vật được khán giả yêu mến và nhắc nhớ cho đến hôm nay. Một vai diễn giúp bà định danh cái tên Bo Bo Hoàng trong lòng khán giả, vai “gái điếm” giúp bà đoạt giải Thanh Tâm và nhờ vai Cám mà bà mua được nhà.

Từ khi đoạt HCV giải Thanh Tâm, nghệ sĩ Bo Bo Hoàng tập tành sáng tác và đạo diễn, đồng thời truyền nghề theo phương pháp truyền đạt kinh nghiệm đến các thế hệ sau. Bà từng sáng tác thành công nhiều kịch bản иổi tiếng như: Nữ chúa rắn – Phò mã cùi, Long Vương kén rể, Nữ thần đèn, Nữ tỉ phú, Duyên nợ với nghề… Đặc biệt, bà rất thành công khi phóng tác và dàn dựng các vở tuồng mang màu sắc Ba Tư, Ấn Độ.

Nữ nghệ sĩ trong hậu trường show truyền hình.

Sau 3 lần rực rỡ ấy, cuộc đời Bo Bo Hoàng rơi vào những nốt trầm. Do tuổi tác ngày càng cao nên sức hát không còn khỏe như hồi còn trẻ. Mất giọng hát là một nỗi buồn rất lớn của người nghệ sĩ, nhất là với một cô đào được khán giả hâm mộ bởi giọng hát ngọt ngào như Bo Bo Hoàng.

Nhưng giống như con tằm phải nhả tơ, làm nghệ sĩ không thể rời xa ánh đèn sân khấu. Bà tìm cách tiếp tục tồn tại với nghề. Cải lương gặp khó khăи, nghệ sĩ cải lương vì thế không còn đất để tung hoành. Để lo vẹn toàn gánh nặng cơm áo, nghệ sĩ Bo Bo Hoàng làm nghề gia công mũ mão, trâm cài tóc. Khách hàng của bà là những nghệ sĩ hát tuồng cổ. Với công việc này, bà có thể nuôi được 8 người gồm con và cháu.

74, nữ nghệ sĩ vẫn tự xưng là “Em bé”.

Bà tâm sự: “Thu nhập của nghề này cũng bấp bênh. Tôi tự làm mũ mão để diễn, đồng nghiệp nhìn thấy những phụ kiện đẹp quá nên nài nỉ làm cho họ dùng. Trời thương, tôi ngồi suốt ngày để thêm thắt từng hạt kim tuyến, bẻ từng sợi kẽm nhưng không thấy đau nhức, mệt mỏi. Hiện tại, tôi vẫn  khỏe khoắn, cuộc sống của tôi giờ khiêm tốn, bình lặng trong ngôi nhà nhỏ”.

Bà không buồn lòng khi tuổi này vẫn phải làm việc vất vả để tự nuôi sống bản thân.

Nữ nghệ sĩ 74 tuổi cảm thấy hài lòng với những gì đang có và không buồn lòng khi tuổi cao mà vẫn phải làm việc để tự nuôi sống bản thân. Bởi bà quan niệm rằng hào quang danh vọng, tiền tài vật chất không tồn tại mãi với thời gian.

Trong Sao Nối Ngôi, Bo Bo Hoàng hỗ trợ cho Hà Mỹ Anh trong tiết mục Nữ chúa rắn và phò mã cùi (nguyên tác Bo Bo Hoàng). Cô đào hát bội 20 tuổi thổ lộ mời nữ nghệ sĩ gạo cội trong đêm thi chủ đề Lời tri ân bởi muốn cảm ơn người nghệ sĩ đã dạy nghề, chỉ dẫn nhiều kinh nghiệm trong biểu diễn từ lúc cô mới bước chân vào nghề.

Em bé nổi tiếng trong “Cánh đồng hoang” trở thành tỷ phú ɴông dân ở Long An

Trong bộ phim “Cánh đồng hoang” của đạo diễn NSND Nguyễn Hồng Sến, diễn viên đặc biệt nhất là cậu bé 9 tháng tuổi, người vào vai con trai của Ba Đô (cố NSND Lâm Tới) và Sáu Xoa (diễn viên Thúy An).

“Cánh đồng hoang” sản xuất năm 1978, được coi là một trong những bộ phim kinh điển của điện ảnh cách mạng Việt Nam. Phim do nhà văn Nguyễn Quang Sáng biên kịch, Trịnh Công Sơn viết nhạc và Nguyễn Hồng Sến làm đạo diễn. Phim đoạt nhiều giải thưởng danh giá như Bông Sen Vàng tại Liên hoan phim Việt Nam 1980, Huy chương vàng Liên hoan phim quốc tế Moscow 1981…

Em be noi tieng trong “Canh dong hoang” tro thanh ty phu nong dan

Em bé đáng yêu trong phim “Cánh đồng hoang”.
Với bối cảnh mênh mông, trắng xóa của Đồng Tháp Mười mùa nước nổi, trên trời là máy bay Mỹ quần thảo ngày đêm, êkíp phim “Cánh đồng hoang” đã dựng lên cuộc sống đơn sơ, đầm ấm của một gia đình du kích Nam Bộ. Ngoài diễn xuất của nghệ sĩ Lâm Tới, Thúy An trong vai đôi vợ chồng, hình ảnh bé trai hồn nhiên chơi đùa, khóc cười giữa muôn vàn nguy hiểm cận kề để lại ấn tượng sâu sắc với khán giả.

Diễn viên nhí trong bộ phim năm xưa sinh ra và lớn lên một ấp nhỏ cách trung tâm tỉnh Long An gần 200 km. Anh tên thật là Nguyễn Văn Bình, gọi thân thuộc là Thuận, là cháu ruột của đạo diễn Hồng Sến. Nguyễn Quang Sáng từng nói ông rất phân vân về nhân vật đứa bé trong quá trình viết kịch bản. Tuy nhiên, đạo diễn khẳng định chắc chắn với nhà văn rằng ông sẽ tìm được nhân vật như ý đồ kịch bản.

Em be noi tieng trong “Canh dong hoang” tro thanh ty phu nong dan-Hinh-2

Trong phim, em bé đã có những cảnh quay nguy hiểm khiến người xem thót tim.
“Khi Thuận mới được bốn tháng tuổi, chú Tư (đạo diễn Hồng Sến) về nhà chơi, say mê ngắm cháu trai rồi cười tủm tỉm nói cháu ông sắp thành diễn viên. Tôi không ngờ sau đó năm tháng, chú đưa Thuận ra giữa sông nước mênh mông để quay phim”, bà Trương Thị Thu, mẹ ruột anh chia sẻ.

Tuy nhiên, trong phim có nhiều cảnh nguy hiểm khiến người xem cũng phải thót tim. “Đang ngồi nấu nướng thì có người chạy tới la lớn “Con bà bị người ta ném xuống sông…” (cảnh phim Thuận bị ngã xuống nước). Nghe vậy, tôi hốt hoảng chạy tới thì được đạo diễn Hồng Sến an ủi. Khi quay cảnh Thuận bị dồn vào túi nylon, nhấn chìm xuống nước, đạo diễn Hồng Sến khéo léo đưa tôi đi chỗ khác vì sợ tôi xót con”, bà Thu kể.

Ông Nguyễn Văn Việt – bố anh Thuận, khi đó ông cũng tham gia đóng vai một du kích trong phim đã chứng kiến tất cả. “Lúc quay phim, mẹ thằng Thuận bị ông Hồng Sến gạt là ra kia tao mua trứng vịt lộn cho ăn. Khi đó bà ấy đang mang thai đứa thứ hai được bốn tháng”, ông Việt nhớ lại, ” Phim quay xong, Thuận ốm một thời gian khá lâu do bị ngâm nước nhiều quá. Cũng may cháu không lạ lẫm với bà Thúy An và ông Lâm Tới, cứ ăn, ngủ, khóc, cười… hồn nhiên như khi ở cùng bố mẹ”, ông nói. Trong phim có cảnh em bé được mẹ cho bú. Thật ra, ở cảnh đó, bà Thu lại được gọi vào đóng thế cho diễn viên Thúy An.

Em be noi tieng trong “Canh dong hoang” tro thanh ty phu nong dan-Hinh-3

Anh Thuận luôn có cảm xúc đặc biệt khi xem lại hình ảnh của mình trong phim “Cánh đồng hoang”.

Chia sẻ về vai diễn đầu tiên và cũng là duy nhất của mình, Thuận cho biết đến 15 tuổi anh mới được thấy mình trên màn ảnh dù từ nhỏ gia đình, bà con lối xóm hay kể với anh chuyện đóng phim. “Cứ mỗi dịp lễ 30/4, tôi lại được nhìn hình ảnh của mình lúc 9 tháng tuổi trên phim do đài truyền hình phát lại. Tôi thấy tự hào với bà con lối xóm vì mình được nhiều người biết đến. Sau này, con cháu cũng được nhìn thấy tôi trên TV”, anh chia sẻ.
Thuận từng nuôi mộng trở thành diễn viên khi khăn gói lên Sài Gòn năm 20 tuổi để thi đại học. Càng lớn Thuận càng đẹp trai, to lớn, có nụ cười giống hệt Hồng Sến. Lên Sài Gòn, Thuận ở chung nhà gia đình Hồng Sến để nhờ “ông Tư” giúp thi vào trường điện ảnh. Nhưng Thuận đã không có duyên với điện ảnh, vì ngay sau đó Hồng Sến đổ bệnh và qua đời năm 1995. Thuận cũng gặp khó khăn hơn khi tiếp cận với môi trường điện ảnh.

Em be noi tieng trong “Canh dong hoang” tro thanh ty phu nong dan-Hinh-4

Em bé của “Cánh đồng hoang” ngày nào nay đã có vợ và 2 con trai.
Thuận về quê làm ruộng, sau đó cưới vợ, sinh con và gắn bó với nghề nông, ước mơ làm diễn viên điện ảnh chỉ còn là kỷ niệm. Nhờ ruộng đất bố mẹ cho, hai vợ chồng chăm chỉ làm ăn. Trên mảnh đất từng là chiến trường khói lửa, chàng diễn viên nhỏ tuổi ngày nào ra sức khai hoang, đắp bờ, lên liếp, thau ngọt, xả phèn để cải tạo đất. Cuộc sống ngày càng khá giả. Hiện, “em bé” của “Cánh đồng hoang” năm xưa đang có trong tay 10ha ruộng trồng lúa 2 vụ, máy gặt đập liên hợp, máy cày, máy bơm,… trị giá tài sản khoảng 10 tỉ đồng.

Diễn viên nhí ngày nào giờ đã là bố của hai cậu con trai. Không chỉ sản xuất giỏi, Thuận còn là chiến sĩ dân quân nhiệt tình, luôn xung kích trong mọi phong trào. Thuận cùng đồng đội tham gia tuần tra bảo vệ an ninh; tham gia các hoạt động giúp dân lao động, sản xuất, xây dựng cầu, đường nông thôn. Vậy là không chỉ góp mặt làm nên bộ phim kinh điển “Cánh đồng hoang” mà giờ đây cậu bé Thuận ngày nào còn đang góp phần biến cánh đồng hoang Đồng Tháp Mười thời chiến tranh trở thành cánh đồng lúa vàng màu mỡ, bội thu.